Oyun Çocuğa Neler Öğretir
Oyun Çocuğa Neler Öğretir
Oyun,çocuğa hiç kimseninöğretemeyeceği konuları kendi deneyimleriyleöğrenme yöntemidir. Oyun; sonucu düşünülmeden,eğlenmek amacıyla yapılan hareketlerdir.Erişkinler gözüyle oyun,çocuğun eğlenmesine ve oyalanmasına yarayan amaçsız bir uğraştır.Çocuklar ile iletişim kurmanın onların dünyasını paylaşmanın birçok yolu vardır.Oyun bu yolların en doğal olanı,en sık kullanılanı ve en sağlıklı sonucu verenidir.Çocuk için oyun gerçek yaşantısından dahaçok benimsediği,dahaçok içinde yaşadığı ve mutlu olduğu bir dünyadır. Yaşamın ilk yıllarında,çocukların temel işi oyundur.Çocuklar oyun yoluylaçevrelerini tanımakta,iletişim kurmayıöğrenmekte ve gelişimin tüm alanları oyundan etkilenmektedir.Son yıllardaçocuk oyunlarına araştırmacıların ilgisi giderek artmıştır.Engelli olmayançocuklara ilişkin oyun araştırmalarının yanı sıra zihinsel engelli,işitme engelli ve görme engelli gibiçeşitli engel gruplarına yönelik oyun araştırmaları yer almaktadır.
Oyun konusunda yapılan araştırmaların giderek artmasına karşın, oyunun tanımlanmasına ilişkin problemler bulunmaktadır.Günümüze deküzerinde hemfikir olunan tek bir oyun tanımı yapılamamıştır.Çeşitli tanımlar yapılmakla beraber dahaçok oyunun gelişimdekiönemiüzerinde dahaçok durulmuştur.Çocuklar için bir yaşama biçimi,yetişkinler için ise bir eğitim aracı olan oyun,çocuğun yaşamında birtakım evrelerden geçerek gelişmektedir. Oyun hakkında ilk geliştirilen kuramlar, insanlarda ve hayvanlarda neden oyun oynama gereksinimi olabileceğini açıklamakla başlamıştır.Sonraları oyunun dinamiğiüzerinde duran kuramlar geliştirilmiştir. Rausseau, Montessori, MacMillan kardeşler ve Suzan İsaacsçocukların yetişkinlerden farklı gereksinimleri olduğunu ve bunların yaşlara göre de değişim gösterdiğiniöne sürerek toplumu uyarmayaçalışmışlardır.Bu akım son yıllarda Batı dünyasında kendi içinde bir ekol haline gelmiş olup bazı okullardaçocuk eğitiminin sadece oyun ortamında verilebilecek şekilde eğitim programları düzenleme yoluna gidilmiştir.
-Huizinga (1947),oyunun felsefesini Homo Ludens adlı eserinde ayrıntılı bir şekilde ele almıştır.Ona göre oyun,kişinin kendini bütünüyle kaptırdığı bir etkinliktir.
-Piaget (1962) oyunu diğer etkinliklerden farklı kılan şuölçütlerüzerinde durarakçocuğun gelişimi ve eğitiminde oyun ortamını doğal bir süreç olarak görmektedir.(Bax,1977)
• Oyun kendi içinde bir bütünlüktür.
• Doğaçlamadır.
• Eğlenceli bir etkinliktir.
• Belli bir sıra ve mantık gerektirmez.
•Çatışmalardan uzak,özgür bir ortamdır.
• İçten güdümlüdür.
Vygotsky(1978),oyunuçocuğunçevre ile baş edebilmek için kullandığı bir mekanizma olarak tanımlamaktadır.
Oyun,insanların beden ve kafa yeteneklerini geliştirmek amacını güden;hesap,dikkat,rastlantı ve beceriye dayanan,çoğu kez oyalanmak için oynanan aynı zamanda tat veren bir tür yarışmadır.
"Çocuk etkinliğe can atar.Eğer ona etkinlik olanaklarını sağlarsak mutluluk veririz.Bu etkinlik faydalı olursa, onun etkinlik gereksinimi, kargaşalık yaratacağı yerde bir iş yaratmış olur." M.MONTESORRİ
Kısacası oyun; sonu düşünülmeyen, gönüllülük esasına dayanan, dışsal baskılar ve zorlamalardan uzak olan bir etkinliktir.
Oyun, erken eğitim için bir araç olarak kabul görülmekte ve erken eğitim programları için avantaj oluşturmaktadır.Anne ve babalara oyun davranışlarınınöğretilmesi ile hemçocuklar hem de anne ve babalar erken eğitim programlarına daha kolay uyum sağlamakta,anne-babalar yetersizlik duygularından kurtulmakta ve programa katılımları artmaktadır.Oyun merkezli bir erken eğitim programı engelliçocuğun aile ve sosyal yaşama uyumunu kolaylaştırmakta,onun gelişimini hızlandırmakta,bilişsel olgunluğunu artırmaktadır (Hellendorn,Kooij ve Smith,1994).
